TASARRUFA BUGÜNDEN BAŞLA
Olimpik Yüzme Havuzu
2.500.000 Litre
Şimdiye kadar
3,4 Litre
su sözü verildi
RİSK NEDİR

Türkiye'nin Suyunu Birlikte Koruyabiliriz

Basit alışkanlıklarımızı değiştirerek; yakın gelecekte suyun tükenmesini önleyebiliriz.

1 Olimpik Yüzme Havuzu
2.500.000 Litre
Şimdiye kadar
3,4 Litre
tasarruf sözü verildi
RİSK NEDİR?

Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olmasına rağmen, SU STRESLİ ülkeler sınıfındadır.

Türkiye, aşırı sıcaklıklara sahip “yarı kurak” bir bölgede yer almaktadır. Ülkenin su kaynakları doğal göllerden, ırmaklardan, rezervuarlardan ve yeraltı sularından oluşmaktadır. Türkiye’ye düşen ortalama yağış miktarı 643 mm ile dünya ortalamasının oldukça altındadır.

2015 yılında 1.422 metreküp olarak hesaplanan kişi başına düşen su miktarı, 2017 yılı itibariyle, 1.386 metreküp olarak hesaplanmaktadır. Avrupa'daki ve Dünyadaki diğer ülkeler incelendiğinde, Türkiye, kişi başına kullanılabilir su miktarı açısından su sıkıntısı çeken ülkelerden biri olarak göze çarpmaktadır*

* TSKB Ekonomik Araştırmalar, Can Hakyemez Falkenmark Göstergesi Sınıfları
TÜRKİYE SU DURUMU

Türkiye’de hanehalkı su tüketim oranı toplama göre gün geçtikçe artış göstermektedir. 2016 yılında; %10 olan hane halkı tüketim payının; 2023 yılında artan nüfus ile %16 seviyesine çıkması beklenmektedir.

Türkiye’de Su Kullanımı
  • Sanayi
  • Hanehalkı
  • Sulama
Yaşadığınız havzada su kıtlığı olabilir!

Nehir Havzaları farklı nüfusu ve su potansiyelleri nedeniyle önemli farklılıklar göstermektedir. Bazı havzalardaki su kıtlığı tehtidinin nedeni, bölgedeki nüfustur. Ancak bilinçli su kullanımı ile bunu tersine çevirmek elimizde.

* TSKB Ekonomik Araştırmalar; Can Hakyemez

  • Meriç-Ergene
  • 0,76 milyar ton
  • 749.510 nüfus
  • 1.014 ton/kişi/yıl
  • Su stresi
  • Batı Karadeniz
  • 5,09 milyar ton
  • 1.879.209 nüfus
  • 2.705,93 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Yeşilırmak
  • 3,1 milyar ton
  • 2.721.221 nüfus
  • 1.139,19 ton/kişi/yıl
  • Su stresi
  • Marmara
  • 2,84 milyar ton
  • 17.608.408 nüfus
  • 161,06 ton/kişi/yıl
  • Kesin kıtlık
  • Sakarya
  • 4,03 milyar ton
  • 7.262.833 nüfus
  • 554,88 ton/kişi/yıl
  • Kıtlık
  • Doğu Karadeniz
  • 9,36 milyar ton
  • 2.404.480 nüfus
  • 3.892,73 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Susurluk
  • 2,57 milyar ton
  • 3.793.746 nüfus
  • 677,43 ton/kişi/yıl
  • Kıtlık
  • Kızılırmak
  • 3,95 milyar ton
  • 3.715.291 nüfus
  • 1.063,17 ton/kişi/yıl
  • Su stresi
  • Çoruh
  • 4,46 milyar ton
  • 246.920 nüfus
  • 18.064,15 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Kuzey Ege
  • 0,88 milyar ton
  • 1.112.098 nüfus
  • 791,3 ton/kişi/yıl
  • Kıtlık
  • Akarçay
  • 0,31 milyar ton
  • 709.015 nüfus
  • 437,23 ton/kişi/yıl
  • Kesin kıtlık
  • Aras
  • 3,28 milyar ton
  • 584.360 nüfus
  • 5.609,62 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Gediz
  • 0,79 milyar ton
  • 1.588.561 nüfus
  • 497,31 ton/kişi/yıl
  • Kesin kıtlık
  • Burdur
  • 0,17 milyar ton
  • 680.105 nüfus
  • 244,08 ton/kişi/yıl
  • Kesin kıtlık
  • Ceyhan
  • 3,81 milyar ton
  • 1.609.483 nüfus
  • 2.367,22 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Küçük Menderes
  • 0,46 milyar ton
  • 4.168.415 nüfus
  • 109,15 ton/kişi/yıl
  • Kesin kıtlık
  • Antalya
  • 7,03 milyar ton
  • 3.341.962 nüfus
  • 2.103,55 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Dicle-Fırat
  • 37,48 milyar ton
  • 12.646.409 nüfus
  • 2.963,81 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Büyük Menderes
  • 1,7 milyar ton
  • 1.346.490 nüfus
  • 1.262,54 ton/kişi/yıl
  • Su stresi
  • Konya Kapalı
  • 4,9 milyar ton
  • 3.105.368 nüfus
  • 1.577,91 ton/kişi/yıl
  • Su stresi
  • Van Gölü
  • 1,65 milyar ton
  • 1.096.397 nüfus
  • 1.504,93 ton/kişi/yıl
  • Su stresi
  • Batı Akdeniz
  • 3,87 milyar ton
  • 908.877 nüfus
  • 4.258 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Doğu Akdeniz
  • 4,8 milyar ton
  • 1.745.221 nüfus
  • 2.747,50 ton/kişi/yıl
  • Su zengini
  • Asi
  • 1,18 milyar ton
  • 1.533.507 nüfus
  • 769,48 ton/kişi/yıl
  • Kıtlık
  • Seyhan
  • 3,55 milyar ton
  • 2.183.167 nüfus
  • 1.626,08 ton/kişi/yıl
  • Su stresi
  • Türkiye Ortalaması (2015)
  • 112 milyar ton
  • 78.741.053 nüfus
  • 1.422,23 ton/kişi/yıl
  • Su stresi
Araştırmanın tamamını indirmek için tıklayın.
KİM NE KADAR SU TÜKETİYOR?

Türkiye’nin en yüksek nüfusa sahip 20 ilini beslemek için kimi zaman farklı havzalardan kentlere su taşımak gerekebiliyor. İstanbul, nüfus yoğunluğuna göre Türkiye’nin en çok su tüketen ili olsa da, su tüketimi her zaman nüfusla orantılı olmak zorunda değil: Sıcaklık, kullanım alışkanlıkları, turistik faaliyetler ve kayıp/kaçak oranı da belirleyici olabiliyor.

  • İSTANBUL*
    1.040.000.965 M³
  • ANKARA
    477.687.000 M³
  • İZMİR
    229.309.910 M³

* İstanbul'un baraj suyu kullanım miktarına Melen Çayı ve Yeşilçay sistemlerinden tedarik edilen su da dahildir.

  • BARAJ SUYU
  • YERALTI SUYU
TÜRKİYE SU RİSKİ HARİTASI

Türkiye’de birçok tatlı su kaynağı tükenirken, birçoğu da tükenme tehditi altında. Buna birlikte dur diyebiliriz.

İncelemek istediğiniz bölge
Ömerli Barajı %52,64
Terkos (Durusu) Barajı %60,20
Büyükçekmece Barajı %36
Darlık Barajı %45,60
Sazlıdere Barajı %27
Alibey Barajı %41,80
Kazandere Barajı %50,50
Elmalı II Barajı* %37,34
Istrancalar %78,40

(Barajlar depolama kapasitelerine göre büyükten küçüğe sıralanmıştır.)

Yenice-Gönen Barajı

%7,60

İkizcetepeler Barajı

%54,18

Çınarcık Barajı

%13,50

%65,50

Güzelhisar Barajı

17%,80

Balçova Barajı

%22,48

Alaçatı Barajı

%54,10

Ürkmez Barajı
Tahtalı Barajı

%57,80


İkizdere Barajı

%44,98

%24, 02


Akyar Barajı

%43,30

Eğrekkaya Barajı

%18,68

Çamlıdere Barajı

%30,64

Kavşakkaya Barajı
Kurtboğazı Barajı

%54,28

Çubuk II Barajı

%41,16

Kesikköprü Barajı

%92,52

Bağbaşı Barajı

%3,10

%25,52


Altınapa Barajı

%13,78

Çatalan Barajı

%31,24

Berdan Barajı
Kartalkaya Barajı

%18,10

%81,30

Birecik Barajı
Karkamış Barajı

%56

Atatürk Barajı

%40,50

Dicle Barajı

%55,10

%24, 02

Akyar Barajı

%43,30

Eğrekkaya Barajı

%18,68

Çamlıdere Barajı

%30,64

Kavşakkaya Barajı
Kurtboğazı Barajı

%54,28

Çubuk II Barajı

%41,16

Kesikköprü Barajı

%92,52

%25,52


Altınapa Barajı
Ömerli Barajı %52,64
Terkos (Durusu) Barajı %60,20
Büyükçekmece Barajı %36
Darlık Barajı %45,60
Sazlıdere Barajı %27
Alibey Barajı %41,80
Kazandere Barajı %50,50
Elmalı II Barajı* %37,34
Istrancalar %78,40

(Barajlar depolama kapasitelerine göre büyükten küçüğe sıralanmıştır.)

Yenice-Gönen Barajı

%7,60

İkizcetepeler Barajı

%54,18

Çınarcık Barajı

%13,50

%65,50

Güzelhisar Barajı

17%,80

Balçova Barajı

%22,48

Alaçatı Barajı

%54,10

Ürkmez Barajı
Tahtalı Barajı

%57,80


İkizdere Barajı

%44,98

Kartalkaya Barajı

%18,10

%81,30

Birecik Barajı
Karkamış Barajı

%56

Atatürk Barajı

%40,50

Dicle Barajı

%55,10

Bağbaşı Barajı

%3,10

%13,78

Çatalan Barajı

%31,24

Berdan Barajı
BEKLEYEN TEHLİKE:
SIFIR GÜNÜ 25 LİTRE

Güney Afrika’da yer alan Cape Town’da su kıtlığı olanca şiddetiyle devam ediyor. 2011 yılında bireysel kullanım için kişi başı yalnızca 25 litre su verilebilirdi! Türkiye’de de benzer bir kriz yaşanabilir.

CİDDİ KURAKLIK! SU TASARRUFUNA BAŞLAYIN, HER DAMLANIN ÖNEMİ VAR!
Cape Town su krizi 2015 yılında başladı. Belirli bölgelerde su kıtlığı baş gösterdi. 2018’in Nisan ayında “Day Zero (Sıfır Günü)” beklenmeye başladı. Bu şekilde, Dünya’da suyu biten ilk büyük şehir olmaya aday oldu Cape Town.
2018 yılınan Mart ayında, “Day Zero (Sıfır Günü)” planı ile şehirde harcanan su yarı yarıya düştü. Haziran ayında barajlarda ki su miktarı %43’e yükseldi ve Day Zero, 2019 yılında gerçekleşmeyecek denilerek ertelendi. Eylül 2018 yılında ise barajlarda ki su miktarı %70 oldu.
Şehirde ard arda yaşanan kuraklıklar ve barajların limitli su tutabilmesi nedeniyle su kıtlığı başladı. Nüfus 23 senede %79 oranında arttı. Bunun yanı sıra 23 senede, su talebine karşılık olarak barajlar ve barajlarda bulunan su miktarı sadece %15 arttı.
2018 yılında kuraklık nedeniyle 37.000 kişi işinden oldu. 50.000 kişi yoksulluk sınırının altına düştü. İşsizlik, enflasyon ve yiyecek fiyatları arttı. Tarım sektörü, su sıkıntısı yüzünden 1.7 milyar dolar kayıba uğradı.
"Day Zero (Sıfır Günü)” gerçekleşseydi 1.1 milyon çocuk susuz kalacaktı. Okullara su verilemeyecekti. Susuzluk yüzünden kaynaklanan hastalıklarda ilk çocuklar hastalanacak ve hayatını kaybedecekti. İnsanlar işlerini bırakıp su sırasında bekleyeceklerdi ve bu sistemde sıkıntı oluşturacaktı.
Analizlere göre “Day Zero (Sıfır Günü)” gerçekleşirse 300.000 tarım işçisi, 10 binlerce sağlık, hizmet ve yiyecek sektöründen insanın işsiz kalacağını öngörüyor.
2015 ve 2018 yıllarında kuraklık yaşandı. 2015 ve 2017 yıllarında yağmur yağışları çok nadiren gerçekleşti ve bu yağışlar “extreme event” olarak değerlendirildi. Cape Town’da yaşanan bu durumlar, Dünya’nın 1 derece ısınmasına bağlandı. Gelecek 10 yıl içinde Cape Town’un 0.25 derece daha ısınması bekleniyor.
25 LİTRE NE KADAR SU DEMEK?
  • TEMEL İHTİYAC
    25 litre, Dünya Sağlık Örgütü'ne göre temel ihtiyaçların karşılanabilmesi için alt limittir.
  • DUŞ
    25 litre, duş almaya başladığınız ilk dakikada harcadığınız sudur.
  • MUSLUK
    25 litre, dişlerinizi fırçalarken açık bıraktığınız musluktan 2 dakikada giden sudur.
  • BULAŞIK
    25 litre, elde bulaşık yıkarken ilk 2 dakikada harcanan sudur
  • TEMİZLİK
    25 litre, ev temizliğinde kullanılan, ortalama 2 kova kadar sudur.
  • SİFON
    25 litre, ortalama 2 kere sifon çektiğimizde harcadığımız sudur.
  • ARABA YIKAMA
    25 litre, bir araçın yıkanma esnasında harcanan suyun sadece yarısıdır.
  • YEME - İÇME
    25 litre, ortalama 4 kişilik bir ailenin günlük yemeklerde ve içeceklerde kullandığı sudur.
  • ÇAMAŞIR
    25 litre, 8 kilo hacimli bir çamaşır makinasının harcadığı suyun yarısıdır.
25 litre
=
HER ŞEYİN BİR ‘SU AYAK İZİ’ VAR

Aslında suyu doğrudan değil dolaylı olarak daha fazla tüketiyoruz. Bir malın veya hizmetin üretimi için kullanılan su kaynaklarının toplam miktarına suyun ayak izi denir. Su ayak izi, suyun tüketim göstergesidir. Üretimde kullanılan suya sanal su ya da gizli su da denmektedir.

Günlük hayattaki bazı ürünlerin su ayak izini öğrenmek için kaydırın.
Bulaşıklarınızı sudan geçirmeyin Bulaşıklarınızı bulaşık makinesine atmadan önce sudan geçirmeyin. Böylece her seferinde 57 litre su tasarruf edebilirsiniz.
Bulaşıklarınızı Elde Değil Makinede Yıkayın 4 kişilik bir ailenin günlük bulaşığını elde yıkarsanız, ortalama 103 litre su harcarsınız. Oysa bulaşık makinesi aynı bulaşığı sadece 9 litre su ile yıkar. Bu da bir yılda ortalama 26 - 40 ton suyu kurtarmanız demektir.
Musluğu Açık Bırakmayın Her gün sebzelerimizi elde yıkamak yerine, su dolu bir kapta yıkarsanız, çok daha az su tüketirsiniz. 4 kişilik bir aile bu yöntemle yılda ortalama 18 ton su kurtarabilir.
Diş Fırçalarken, Tıraş Olurken Suyu Kapatın Diş fırçalarken ya da tıraş olurken, kullanmadığımız halde açık bıraktığımız su gideri, yılda kişi başı ortalama 12 tondur. 4 kişilik bir ailede bu rakam ortalama 48 tondur.
Daha Kısa Duş Alın 5 dakikalık bir duş sırasında ortalama 60 lt su harcarsınız. 4 kişilik bir ailenin herbir ferdi duş süresini 1 dakika azaltırsa yaklaşık 18 ton su kurtarırsınız.
Gereksiz Yere Sifon Çekmeyin Tuvaleti çöp olarak kullanmayın. Dört kişilik bir ailenin her bir ferdi, günde bir kez sifonu amacı dışında çekerse yılda 16 ton su harcamış olur.
Sifona Plastik Bir Şişe Yerleştirin 1,5 litrelik bir pet şişeyi su ile doldurarak sifonunuzun içine yerleştirin. Sadece bu basit bir önlemle bile yılda 1 ton su kurtarabilirsiniz.
Duş Başlığınız Değiştirin Yeni çıkan suyu daha iyi bir şekilde püskürten ekonomik duş başlıklarından alın. Böylece suyu daha az açarak daha tazyikli bir duş alabilirsiniz.
Muslukları Tamir Ettirin Evdeki tüm muslukları su kaçırmadığından emin olum. Gerekirse tamir edin. Her saniye bir damla damlayan musluk yılda 1 ton su harcar.
Su Kaçaklarını Engelleyin Evinizdeki ya da apartmanınızdaki su borularını yenileriyle değiştirin ya da tamir ettirin. Eski tip borular tonlarca su harcar.
Çamaşır Makinesini Ekonomik Kullanın Bir çamaşır makinesi tek bir çalıştırmada 176 litre su harcar. Makinenizi haftada bir kez bile az kursanız, yılda 9 ton suyu kurtarırsınız.
SU AYAK İZİNİ HESAPLA

Bir kişinin ortalama tükettiği su miktarına su ayak izi denir. Su ayak izinizi hesaplayarak, Türkiye’nin 2030 yılında su sorunu yaşamaması için neler yapabileceğinizi görebilirsiniz.

Su Ayak İzin lt/gün

Yaşadığınız İl

Haftada kaç kere duş alıyorsunuz?

Ortalama duş süreniz?

Çamaşırlarınızı nasıl yıkıyorsunuz?

Haftada kaç kere çamaşır yıkıyorsunuz?

Bulaşıklarınızı nasıl yıkıyorsunuz?

Haftada kaç kez bulaşık yıkıyorsunuz?

Bulaşıklarınızı makineye atmadan önce sudan geçiriyor musunuz?

Mutfak musluklarını bir günde ne kadar süre kullanıyorsunuz?

Aracınız varsa ayda kaç kez yıkatıyorsunuz?

Aylık mutfak gideriniz (hane) (TL)

Haftalık kırmızı et tüketiminiz (kg)

Günde kaç bardak kahve içersiniz? (bardak)

Şekerli mi, şekersiz mi?

1 bardak çaya kaç adet şeker (adet)?

Aylık kıyafet alışverişi gideriniz (TL)

Su Ayak İzin lt/gün
Türkiye'de kişi başı ortalama su ayak izi 4425 lt/gün
Su Ayak İzin lt/gün
MANİFESTO

Böyle harcamaya devam edersek, Türkiye'nin suyu yakın gelecekte tükenebilir.

Bugün tasarruf yapmaya başlamazsak, yarın tasarruf yapacağımız suyumuz olmayabilir.

Bugün duştan bulaşığa tüm alışkanlıklarımızı yeniden gözden geçirme vakti.

Gün harekete geçme günü. Yarının suyunu kurtarmak için, hemen. Bugün.